Skip to toolbar

www.avpschool.org

การพัฒนาคนที่ถูกทาง คือ การสอนคน ให้ “ปรับเปลี่ยนความคิด” ไม่ใช่ “ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม”
ดังนี้…..

การพัฒนาคนที่ถูกต้องถูกทาง คือ การสอนที่มีเป้าหมายมุ่งเน้นให้คน ปรับเปลี่ยนความคิด ไม่ใช่ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

เพราะ…..
ต้นเหตุที่เป็นเบื้องหลังที่มาของความเป็นไปของคนทุกคน ขึ้นอยู่กับสิ่งสำคัญเพียงสิ่งเดียว ที่เป็นต้นเหตุหลัก คือ “ความคิด”

“ความคิด” เป็นตัวนำพาทุกสิ่งทุกอย่างมาสู่ชีวิตของคนแต่ละคน ซึ่งความคิดมีอิทธิพลสูงสุดในการนำคนไปสู่ ความตกต่ำลง หรือ ความเจริญขึ้น

ทั้งนี้เพราะ…..
ความคิด นำพา คำพูด
ความคิด นำพา การกระทำ
ความคิด นำพา พฤติกรรม
ความคิด นำพา นิสัย
ความคิด นำพา ตัวตน
และ
หากคิดถูก ก็จะพูดถูก ทำถูก
แต่
หากคิดผิด ก็จะพูดผิด ทำผิด

ดังนั้น…..
ในการพัฒนาคน จึงจำเป็นต้องพัฒนาที่ต้นเหตุ คือ ความคิดของคน
โดยสอนให้คน คิดให้เป็น คิดให้ได้ คิดให้ถูก ให้คนเปลี่ยนความคิด จากผิดเป็นถูก ก่อน
และเมื่อคนสามารถคิดได้อย่างถูกต้องแล้ว ทุกอย่างที่อยู่ปลายทาง คือ คำพูด การกระทำ พฤติกรรม ต่าง ๆ ทั้งหลายทั้งปวง ก็จะถูกปรับเปลี่ยนไปด้วย ซึ่งเมื่อมีความคิดที่ถูกต้องและดีได้แล้ว คำพูด การกระทำ พฤติกรรม ที่ถูกต้องดีงาม ก็จะเป็นผลตามมา

แต่หากการสอนมุ่งไปที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เป็นสิ่งที่อยู่ปลายทาง จะเป็นการแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ ไม่ใช่การแก้ที่ต้นเหตุต้นทาง

เหตุเพราะ…..

พฤติกรรมการกระทำต่าง ๆ ล้วนแล้วเกิดมาจากความคิดที่เป็นต้นเหตุทั้งสิ้น และหลากหลายพฤติกรรมเป็นผลพวงที่แตกออกมาจากความคิดเพียงความคิดเดียว เช่น เมื่อผู้หนึ่งมีอคติกับผู้หนึ่ง ก็จะแสดงพฤติกรรมที่ส่อความมีอคติออกมาหลายอย่างมากมาย ฉะนั้น การแก้ไขที่ต้นทางจึงเป็นการตัดปัญหาที่ต้นเหตุทั้งหมด

อีกทั้งการมองเพียงแค่ให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ทำให้ผู้สอนไม่สามารถรู้เห็นและแก้ไขได้ทุกพฤติกรรม โดยเฉพาะเมื่อผู้ถูกสอนถูกเตือนเกิดการหลบซ่อน อำพราง ที่มีการกระทำต่อหน้าอย่างหนึ่ง แต่ลับหลังกระทำอีกอย่างหนึ่ง นั่นคือ อยู่ต่อหน้าแสร้งดี แต่ลับหลังกลับกลายเป็นไม่ดี หรือ ต่อหน้าทำทีว่าเข้าใจ แต่ภายในไม่เข้าใจหรือไม่ยอมรับ และลับหลังก็จะพูดและกระทำการ ที่เป็นการลบล้างและทำลายผู้สอน ซึ่งทำให้ไม่สามารถแก้ไขปรับเปลี่ยนได้โดยง่ายหรือไม่ได้เลย

และการดูเพียงแค่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ไม่ได้เป็นการเจาะลึกเข้าไปถึงปัญหาความคิดที่อยู่ภายในตัวตน ผู้สอนจึงไม่เกิดความเข้าใจปัญหาของผู้เรียนอย่างถ่องแท้ จึงมักลงเอยด้วยการใช้วิธีการที่ง่ายหรือรุนแรง คือ การบังคับ ควบคุม ข่ม ขู่ กดไว้ ผู้เรียนจึงไม่ได้มีโอกาสแสดงตัวตนลึก ๆ ที่แท้จริงของตัวเองออกมา ทำให้ผู้สอนไม่มีโอกาสล่วงรู้ถึงความคิดจิตใจที่เป็นปัญหาของผู้เรียนได้ ซึ่งแม้การควบคุมเพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอาจเป็นการง่ายสำหรับผู้สอนหรืออาจได้ผลบ้างก็ตาม แต่ผู้เรียนจะไม่ได้รับโอกาสที่จะรู้จักความถูกความผิดของตัวเองด้วยตัวเอง อันจะนำไปสู่ความเข้าใจตนเองเพื่อการเปลี่ยนแปลงตัวเองเลย

ฉะนั้น หากเราไม่ได้ให้ความสำคัญเรื่องการปรับเปลี่ยนความคิด แต่เพียงต้องการที่จะควบคุมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ที่เป็นปัญหาปลายเหตุ จึงไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงพัฒนาที่แท้จริง

แต่….. การสอนให้คนปรับเปลี่ยนความคิดนั้นเป็นเรื่องที่ยากที่สุด เพราะความคิดเป็นสิ่งที่อยู่ภายใน หลายครั้งถูกปิดงำซ่อนเร้น ไม่เปิดเผย ทำให้อ่านไม่ออก เห็นไม่ชัด ต้องใช้ปัญญาในการวิเคราะห์ ต้องใช้ระยะเวลาในการศึกษา ผู้สอนจึงต้องให้โอกาสผู้เรียนได้แสดงตัวตนออกมา ผู้สอนจึงต้องใช้ความอดทนอดกลั้นความเมตตากรุณาอย่างสูงสุด โดยเฉพาะในเวลาที่ถูกกระทบกลับ เพื่อให้ผู้เรียนได้มองเห็นสิ่งไม่ดีของตัวเอง และให้ผู้เรียนเกิดการยอมรับ มองเห็นโทษ อันจะทำให้ผู้เรียนเกิดความคิดอยากปรับเปลี่ยนตัวเองในที่สุด

ซึ่งเมื่อใดที่ผู้เรียนเกิดความคิดอยากเปลี่ยนแปลงตัวเอง เมื่อนั้นผู้เรียนก็จะสามารถนำตัวเองได้
และเมื่อใดที่ผู้เรียนเกิดความพยายามที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเองด้วยตัวเองได้แล้ว เมื่อนั้นสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ปลายเหตุ คือ คำพูด การกระทำ พฤติกรรม นิสัย ต่าง ๆ ก็จะเกิดการเปลี่ยนแปลงและเจริญขึ้นตามมาอย่างไม่หยุดยั้งและยั่งยืน

ในท้ายที่สุด ดังที่กล่าวมา…..
การพัฒนาคนที่ถูกทางคือ การสอนคนให้ ปรับเปลี่ยนความคิด ไม่ใช่ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
ดังนั้น…..
การพัฒนาเด็กนักเรียนที่ถูกต้อง ถูกทาง และยั่งยืน จึงต้องเริ่มที่ต้นเหตุหลักที่สำคัญ คือ “ความคิด”
ซึ่งเมื่อเด็กนักเรียนสามารถปรับเปลี่ยนความคิดได้แล้ว เด็กนักเรียนก็จะสามารถพัฒนาตนเองและนำตนเอง ไปสู่ความเจริญอย่างไม่มีที่สิ้นสุดได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืนอย่างแท้จริง

ดั่งคำตรัสสอนของพระพุทธเจ้า อันว่า…..
ทุกสิ่งทุกอย่างที่ถูกต้องดีงามทั้งหลายทั้งปวง เริ่มต้นจากสิ่งแรกสุดและเป็นสิ่งสำคัญที่สุด คือ
การมี “สัมมาทิฐิ” อันหมายถึง การมี “ความคิดเห็นที่ถูกต้องดีงาม” ก่อน
นั่นแล.

ดร.พัชริศร์ หัตถวิจิตรกุล
โรงเรียนอริยวิจิตรบัณฑิตย์

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *