Skip to toolbar

คำสอน

“ชีวิตคือ การต่อสู้กับการพัฒนาตนเอง”
ดังนี้…..

ชีวิต คือ การต่อสู้กับสิ่งหนึ่งสิ่งเดียวที่สำคัญ
นั่นคือ การต่อสู้กับตัวเองเพื่อที่จะเอาชนะตัวเอง ในการพัฒนาตัวเอง หรือในการทำให้ตัวเราเองนั้นดีขึ้น

ทั้งนี้เพราะ
สาระสำคัญของชีวิตไม่ใช่สิ่งอื่นใด แต่คือ การพัฒนาตนเอง ให้มีคุณธรรมความดีประดับตน มีคุณธรรมความดีเป็นตัวตน ซึ่งถือเป็นคุณสมบัติที่นับเป็นคุณค่าของมนุษย์ที่แท้จริง

คุณธรรมความดี คืออะไร?

อันคุณธรรมความดีนั้น มีมากมายหลายระดับ ทั้งเป็นคุณธรรมความดีชนิดที่สามารถรู้เห็นได้โดยคนภายนอกจากการแสดงออก และทั้งเป็นคุณธรรมความดีที่ดำรงตั้งมั่นอยู่ภายในจิตใจ ที่ผู้อื่นไม่อาจสัมผัสรับรู้ได้โดยง่าย โดยคุณธรรมความดีทั้งสองส่วน เป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกชีวิตจะต้องสร้างให้งอกงามขึ้น เก็บเกี่ยวและสั่งสมให้ได้มากที่สุดในชีวิตของแต่ละคน

คุณธรรมความดีมีต่าง ๆ มากมาย ดังนี้ เช่น
ความเมตตากรุณา
ความเสียสละมีน้ำใจ
ความมุ่งมั่นตั้งใจ
ความไม่ท้อแท้ย่อท้อ
ความอดทนอดกลั้น
ความขยันหมั่นเพียร
ความรับผิดชอบ
ความมีระเบียบวินัย
ความซื่อสัตย์จริงใจ
ความซื่อตรงสุจริต
ความคารวะนอบน้อม
ความเกรงใจให้เกียรติ
ความถ่อมตนเจียมตน
ความกตัญญูรู้คุณ
ความระมัดระวัง
ความสุขุมเยือกเย็น
ความสำรวมไตร่ตรอง
ความไม่ประมาทในตนเอง
ความละเอียดรอบคอบ
ความปราณีตพิถีพิถัน
ความใส่ใจดูแล
ความนุ่มนวลอ่อนโยน
ความประหยัดมัธยัสถ์
ความหนักแน่นมั่นคง
ความมีสัจจะน่าเชื่อถือ
ความยุติธรรมเสมอภาค
ความสามัคคีปรองดอง
ความเคารพกฏระเบียบอันดี
ความปรารถนาดียินดี
ความเห็นถูกต้อง
ความวางใจในธรรม
ฯลฯ

ซึ่งคุณธรรมความดีที่มีคุณค่าต่าง ๆ เหล่านี้ เป็นพื้นฐานสำคัญในการต่อยอดและนำพาความรู้ความเก่งที่ถูกต้อง

และความรู้ความเก่ง ที่พัฒนามาจากพื้นฐานของคุณธรรมความดีเท่านั้น ที่ถือเป็นการพัฒนาการของมนุษย์ที่แท้จริง

ทั้งนี้เพราะ
การพัฒนาที่มีคุณธรรมความดีเป็นพื้นฐาน เป็นการพัฒนาที่ถือแก่นสารของชีวิตเป็นที่ตั้ง และมองสาระประโยชน์และคุณค่าของมนุษย์ที่แท้จริง
ซึ่งมิใช่การพัฒนาความรู้ความเก่งที่ถูกกระแสโลกครอบงำนำพา ที่ทำให้ชีวิตไร้คุณค่า ปราศจากความมั่นคงทางจิตใจ หลงเชื่อตามไปกับกระแสสังคม ที่มีการเปรียบเทียบแข่งขัน ชิงดีชิงเด่น ทำให้ชีวิตขาดความสงบสุข เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย เดี๋ยวสุขเดี๋ยวทุกข์ สภาวะจิตใจตึงเครียดตกต่ำ ไร้ซึ่งคุณค่าความภูมิใจในตนเองหล่อเลี้ยงชีวิตจิตใจ ซึ่งนับเป็นสภาวการณ์ของชีวิตที่ตกอยู่ในห้วงอันตรายของความทุกข์ยิ่งนัก

และในทางกลับกัน ความรู้ความเก่ง ที่ไม่ได้ถูกพัฒนามาจากพื้นฐานของคุณธรรมความดี เป็นความรู้ความเก่งที่หาคุณค่ามิได้เลย

ทั้งนี้เพราะ
การพัฒนาความรู้ความเก่งที่ไม่ถือเอาคุณธรรมความดีเป็นพื้นฐาน เป็นการพัฒนาที่ละเลยเป้าหมายของชีวิต หลงลืมสาระและคุณค่าของชีวิต เป็นการอยู่ในโลกอย่างไม่มีแก่นสาร เพราะเมื่อทุกคนละลาจากชีวิตโลกนี้ไป ก็จะไม่มีใครสามารถนำสิ่งใดที่สร้างไว้ติดตัวไปได้เลย ยกเว้นแต่สิ่งเดียว คือสิ่งที่ดำรงอยู่คู่จิตใจและจิตวิญญาณ เท่านั้น

ฉะนั้น การพัฒนาคุณธรรมความดีที่เป็นคุณค่าของชีวิตทางจิตใจและจิตวิญญาณ จึงถือเป็นส่วนหลักของการพัฒนาที่เป็นสาระสำคัญ ส่วนการพัฒนาความรู้ความเก่ง คือส่วนประกอบที่ไม่สลักสำคัญ

ดังนั้น…..

ผู้ที่คิดเป็น ที่เป็นผู้มีความคิดเห็นถูกต้อง จะรู้ว่า ทุกประสบการณ์ที่ได้ประสบ ทุกปัญหาที่ได้พบเจอ เป็นโอกาสทำให้เกิดการเรียนรู้ การฝึกฝน และการพัฒนาตนเอง สู่คุณธรรมความดี ซึ่งทุกการเรียนรู้ถือเป็นกำไรของชีวิต

ผู้ที่คิดเป็น จะไม่เคยคิดว่า เขาเป็นผู้ถูกกระทำโดยผู้อื่น อันจะทำให้เขาเป็นผู้เสียหายหรือเสียผลประโยชน์ แต่เขาคือผู้ได้ประโยชน์ ที่จะได้รับประสบการณ์ ทำให้มีโอกาสได้เรียนรู้ ได้ฝึกตน ฝืนตน ข่มตน และพัฒนาตน

ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่คิดเป็น จะลงเอยด้วยการเพิ่มพูนกำไรด้วยคุณสมบัติของคุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างล้นหลามเหลือเฟือ และจะเกิดความภูมิใจสุขใจทุกเมื่อ ที่เห็นตนเองได้พัฒนามาครั้งแล้วครั้งเล่าอย่างก้าวไกล ประดุจการชนะศึกสงครามน้อยใหญ่ด้วยความภาคภูมิใจนับครั้งไม่ถ้วน

และในทางกลับกัน

ผู้ที่คิดไม่เป็น ที่เป็นผู้มีความคิดเห็นผิด จะไม่มีเป้าหมายในชีวิตที่ถูกต้องหรือชัดเจน ฉะนั้น ในความคิด จึงมีแต่ความคิดลบ ที่ไม่สามารถรับเอาประโยชน์จากประสบการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตได้ จึงไม่อาจนำตนเองสู่การพัฒนาที่แท้จริงได้ ซึ่งเป็นการทำให้ชีวิตของตนเองขาดทุน

ผู้ที่คิดไม่เป็น เมื่อพบเจออุปสรรคใด ๆ ก็จะไม่ยอมรับ จะปกป้องตนเอง เพื่อไม่ให้ตัวเองถูกกระทบ และหากเกิดความขัดแย้งกับผู้ใด ก็จะคิดว่าตัวเองเป็นฝ่ายถูกกระทำ

ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่คิดไม่เป็น จึงกล่าวโทษคนอื่น เพ่งเล็งที่คนอื่น ไม่หันกลับมามองและพิจารณาตัวเอง แต่จะเข้าข้างและปกป้องตัวเองด้วยมีทิฐิอัตตาตัวตน และในการจัดการปัญหา จึงเลือกวิธีการที่ ง่าย สะดวก สบาย รวบรัด ตัดขั้นตอน เพื่อให้ตัวเองสบายใจ ไม่อดทนอดกลั้น ไม่มองความจริง ไม่ฉกฉวยโอกาสในการเรียนรู้พัฒนาตนสู่คุณธรรมความดี ซึ่งสวนทางกับการพัฒนาคุณธรรมความดีที่เป็นเป้าหมายของชีวิตมนุษย์ที่แท้จริง

ดังที่กล่าวมา เมื่อชีวิตคือ การต่อสู้กับการพัฒนาตนเอง

ฉะนั้น
ทุกเหตุการณ์ที่เราประสบ ทั้งสุขใจและทุกข์ใจ
ทุกผู้คนที่เราพบเจอ ทั้งดีและไม่ดี
ทำให้เราได้มีโอกาสเรียนรู้ ฝึกฝนตน พัฒนาตน สู่คุณค่าของความเป็นมนุษย์
ซึ่งเราคือ ผู้ได้กำไร ที่เรามีแต่ได้และได้

ดังนั้น
เราจงตระหนักยินดีกับทุกสิ่ง ที่ผ่านเข้ามาในชีวิตเรา
เราจงเห็นประโยชน์คุณค่าของทุกคน ที่ช่วยฝึกเรา สอนเรา
เราจงขอบคุณทุกปัญหา ที่ทำให้เราฉลาดขึ้น มีปัญญามากขึ้น
เราจงเรียนรู้ จดจำ และเจริญขึ้นไป สู่คุณธรรมความดี
เพราะ ในชีวิตคนเรา มีเพียงเป้าหมายเดียว คือ การต่อสู้เพื่อที่จะพัฒนาตนเอง ให้ดีขึ้นและดีขึ้น ทุกวัน

สุดท้าย หากเราเดินทางไปในชีวิต ด้วยการไม่พัฒนาตนเองสู่คุณธรรมความดีแล้วไซร้
ก็จะไม่มีประโยชน์อันใด ที่เราจะต้องมาเกิดในโลกนี้เลย.

ดร.พัชริศร์ หัตถวิจิตรกุล
โรงเรียนอริยวิจิตรบัณฑิตย์

#############################

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *