Skip to toolbar

คำสอน

“ การศึกษาที่ถูกต้อง คือ การศึกษาที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียน
‘มีปัญญา’ ไม่ใช่ ‘มีความรู้’ ”

ดังนี้…..

“ปัญญา” ไม่ใช่ “ความรู้”
แต่ “ปัญญา” คือ “การเข้าใจในความรู้” หรือ “การเข้าถึงความจริง”

“ผู้มีปัญญา” ไม่ใช่ “ผู้มีความรู้”
แต่ “ผู้มีปัญญา” คือ “ผู้เข้าใจในความรู้” หรือ “ผู้เข้าถึงความจริง”

ความรู้…..
เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุการณ์ สถานที่ กาลเวลา
แม้เราอาจรู้มากมาย แต่เราก็ไม่มีวันรู้ได้ทั้งหมด
และเมื่อมาถึงวันหนึ่ง ที่การเรียนรู้ของเราล่าช้าหรือสิ้นสุด อาจด้วยวัยหรือสังขารที่เสื่อมโทรมลง เราก็จะไม่ใช่ “ผู้รู้” อีกต่อไป

ปัญญา…..
เป็นกระบวนกลไกความคิด ที่ทำให้เราเกิดความเข้าใจ สามารถแยกแยะมองเห็นประโยชน์โทษ ความดีความไม่ดี ของสิ่งที่รู้ตามความเป็นจริง หรือเรียกว่า การเข้าถึงความจริง
ผู้มีปัญญา คือ ผู้ที่มีความคิด สามารถมองเห็นและเข้าใจสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง สามารถเลือกสรรสิ่งที่เป็นสาระประโยชน์ หลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นโทษ เพื่อการปรับปรุงแก้ไขพัฒนาตนเอง หรือเรียกว่า ผู้เข้าถึงความเป็นจริง

ในการให้การศึกษา…..
ผู้สอนที่ใช้อารมณ์ของตัวเอง โดยไม่ใช้เหตุผลความเป็นจริง จะไม่สามารถให้ปัญญาแก่ผู้เรียนได้
เพราะ ปัญญา คือ การเข้าใจเหตุผลหลักความเป็นจริง

ฉะนั้น…..
การใช้อารมณ์ดุด่า ไม่ได้ช่วยสร้างปัญญา
การบังคับเคี่ยวเข็ญ ไม่ได้เป็นวิธีที่เข้าถึงปัญญา
การท่องจำ ไม่ได้ทำให้เกิดปัญญา
การวางกฎเกณฑ์ ไม่ได้ปลูกฝังปัญญา
การใช้ระเบียบวินัย ไม่ได้บ่มเพาะปัญญา

แต่ การสร้างปัญญา จะเกิดขึ้นได้ในลักษณะเดียว คือ
การให้เหตุและผลตามความเป็นจริง ให้ผู้เรียนสามารถคิดได้ด้วยตนเอง และนำตนเองด้วยตนเอง เท่านั้น

ระหว่าง ความรู้ กับ ปัญญา…..
– ความรู้เป็นสิ่งที่สอนได้ง่าย ผู้สอนเพียงบอกแนว บอกสูตรเคล็ดลับ หรือให้ท่องจำ ผู้เรียนก็อาจทำได้
แต่ ปัญญาเป็นสิ่งที่สร้างได้ยาก ผู้สอนต้องใช้การอธิบายชี้แจงให้เหตุผล ด้วยความอดทน อดกลั้น และให้เวลาแก่ผู้เรียนให้เรียนรู้เข้าใจสิ่งต่าง ๆ อย่างกระจ่างแจ้งด้วยตนเอง

– ความรู้พิสูจน์ได้ง่าย เพียงแค่ถามไถ่ให้ตอบ ก็อาจรู้ได้ในทันที
แต่ ปัญญาเป็นสิ่งมองเห็นยาก หยั่งดูรู้ยาก อาจต้องรอเมื่อเกิดปัญหา จึงจะพิสูจน์ปัญญาได้
– ความรู้ เป็นสิ่งผิวเผิน อาจเลอะเลือนหลงลืมได้
แต่ ปัญญา เป็นสิ่งยั่งยืน ที่จะติดตัวตนอย่างคงทนตลอดไป

ณ โรงเรียนอริยวิจิตรบัณฑิตย์ คือ สถานศึกษาหนึ่งเดียว
ที่มีเป้าหมายในการพัฒนาเด็กนักเรียน
ด้วยการให้ “ปัญญา”
เพื่อให้นักเรียนฝักใฝ่ในการพัฒนาตนเองด้วยตนเอง อย่างครบองค์รวมใน 5 ด้าน
และเข้าถึง “ความจริง” หรือ “ธรรมะ” อันประเสริฐสูงสุด ของพระพุทธเจ้า นั่นเอง.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *